LÜTT BETEN PLATT MIT'T ABENDBLATT

So wat hett dat freuher al geben?

Von GÜNTER HARTE

Ik stöber geern in't Beukerschapp oder in't Beukerboord rüm, treck wat rut un lees düt un dat, wat mi in 'n Momang so infallt un gefallt. Güstern stunn ik op de Ledder un kreeg en Nodruck von 'n ganz oll Book op 'n Kieker: Betrugslexicon! En beten weet ik dor von freuher noch von, un ik mutt grienen: Sull 'n so wat nich hüüt mol schrieben? Wenn du en poor Morgenbläder un Magazine dorchgeihst, denn hest du in'n poor Weken wiss ok so'n Book von 300 Sieden fardig, oder?
Ik nehm mi dat Book her, bläder un lees hier un dor un wunner mi wedder beus: Hett dat würklich vor tweehunnertfoftig-dreehunnert Johr al so veel Bedrug un Bedregers geben? Egentlich hest du doch ümmer dacht, de Lüüd von domools, uns Vorollern, de sünd doch harmloser un ehrlicher west; man hier in dat Lexicon von 1724 ward de Minschen no ehr Profeschoon alphabetisch vorfeuhrt (op Hoochdüütsch), Mann in de Tünn, domools al so'n Kroom, dor rüük an!
Dat geiht in dat Book ümmer so los: De un de "betriegen 1. wenn . . . 2. wenn . . ." No't Alphabet; mutt ik denn seggen, dat dat mit 'n Aftheker losgeiht? Dat se "betriegen, 1. wenn sie mit denen des Preißes unkundigen die Medicamenten mit . . . unbilligem Wucher . . . verkauffen . . ."
Harrst du wusst, dat domools al Ekenholt dürer weer as Fuhrenholt (Kiefernholz)? De Boomeisters, steiht hier al, hebbt dat dürere Holt berekent un mit dat billigere Boot! Un dat Boon is an't Enn ümmer dürer west, as vorher über'n Dumen anseggt weer! Dor denkst du licht an Hüüs von hüüt, an Brücken - oder Tunnelboo, an en bestimmt Stadion un so . . .
Un villicht denkst du ok dor an, dat du ümmer lehrt un gleuvt hest: De Gilden un de Zünfte, de harrn doch so strenge Regeln, un de Lüüd domools weern doch so "ehrbar" as en Hamborger Koopmann . . .
Öber den Möller gifft dat jo ok op Platt so 'n olle Seggwiesen, dat he sien Mehl nich tu egen Koorn winnen deit; een geiht so: Dat is goot for den Möller, dat de Säck nich spreken köönt! In't Betrugslexicon steiht u. a.: "Müller betriegen, wenn sie unvermerckt zweyerley Gemäß führen, ein großes zum Einnehmen und ein kleines zum Ausgeben."
Jo, un de Snieder behollt geern wat von dat frömme Dook: Wat de Gewohnheit nich deit, sä de Snieder, do harr he von sien egen Tüüg stohen. Un de Kellner un de Tobackshändler un de Weber-, ik holl beter op. Un wi passt beter op, un mookt "Anzeige bei geist- und weltlicher Obrigkeit, wo die Laster . . . incorrigible."

zurück

zurück zur hp