LÜTT BETEN PLATT MIT'T ABENDBLATT

He is egen as Jan Hagel . . .

Von GÜNTER HARTE

Dat gifft so'n Seggwiesen (= Redensarten, Sprichwörter), de enen besonners gefallt, mientwegen: Gnarren Wogens hollt op't längst! oder: "Dat wüllt wi woll kriegen", sä de Afkoot, do meen he dat Geld, oder ok: De Stöhners hebbt woll wat, - wenn de Prohlers man wat harrn!
   De Hamborger Plattdüütsch-professor Niekerken (1900-1974) hett in sien Vorlesungen un Seminoren ümer mol so'n Seggwies "inboot", un een hett op mi en besonneren Indruck mookt: He is egen as Jan Hagel, de schull an'n Galgen un wull nich!
   Dat weer for mi dreeduppelt gediegen, ik heff den Eernst un den Spooß dorin sehn, mi is düsse Snack oftins dorch'n Kopp gohn. Un he wiest jo dor ok op hen, wat for verscheden Bedüden Woort "egen" hebben kann: Eerstmol meent dat "eigen, zugehörig, im Besitz befindlich", Bispill: He fallt öber sien egen Feut, oder: He betohlt ut de egen Tasch = mit eigenem Geld, oder so: Egen wat, wo goot is dat!
   Denn kann dat ober ok "sonderbar, launisch" bedüden, as hier: Man ward eher mit'n steuten Bullen fardig as mit'n egen Froonsminsch, oder: He is wat egen = ein Sonderling.
   Oder dat bedüüdt eben "eigensinnig, trotzköpfig"; dor gifft dat en ganze Rehg Bispillen un Snäck for: He is egen as Muxfeld sien Ganner, de swömm op'n Diek un storf vor Dost. - He is egen as Peter Slachter sien Hund, de wull nich von dat Enn von de Wuß afbieten, wo Nobers Hund afbeten harr. - (Bi Gorch Fock mol:) Viet weur eegen; wat he nich wull, dat dä he nich.
   To dat von Jan Hagel un den Galgen, wat ik so lang in'n Kopp heff, funn ik in Mensing sien "Schleswig-holsteinisches Wörterbuch" noch düsse olle, putzige Sook: Ik bün wat egen, sä dat Mäken to'n Amtsschrieber, ik stah sünndags ni geern an'n Schandpahl.
   Ik denk, all düsse Redensoorten wiest ok, dat "uns Lüüd hier boben", wat dat in'n Hamborger Hoben, op'n Dithmarscher Hoff, in de Lün'borger Heid oder op'n Insel as Föhr, Fehmarn oder Juist is, dat se stuur, dat se egen sien köönt, un wenn een seggt: Ik bün en egen Minsch, denn meent dat: ein freier Mensch. Un dorbi fallt mi in, wat Professor Niekerken ok mol vertellt hett: En Buur seggt to sienen neen Knecht: "Ik snack nich veel. Wenn ik mit'n Kopp nick, denn kummst du." Do seggt de Knecht: "Un wenn ik denn schüttkopp, koom ik nich!"

zurück

zurück zur hp